ΤΟ BREXIT, ΤΟ ΞΗΛΩΜΑ του πουλόβερ και οι ευρωεκλογές

Όσοι, μάλιστα, τις ημέρες του δημοψηφίσματος απειλούσαν τους Βρετανούς ψηφοφόρους για τις καταστροφές που θα τους έβρισκαν εάν υπερψήφιζαν την έξοδο, το τελευταίο διάστημα επιχαίρουν για τα προβλήματα στο Συντηρητικό Κόμμα και επαναφέρουν την πρόταση για ένα νέο δημοψήφισμα με σκοπό να ακυρωθεί το Brexit.

Ας κάνουμε, όμως, ένα άλμα πίσω. Το 2016, παρά τον τεράστιας έκτασης επικοινωνιακό βομβαρδισμό που είχαν δεχθεί, οι Βρετανοί το τόλμησαν. Το 52% αγνόησε τις απεγνωσμένες εκκλήσεις του τότε πρωθυπουργού Κάμερον, αλλά και των Εργατικών του Κόρμπιν. Αγνόησε τις απειλές του ευρωιερατείου, τις συστάσεις του τότε προέδρου Ομπάμα, τις καταστροφολογικές προειδοποιήσεις των κάθε είδους εμπειρογνωμόνων και μεγαλοπαραγόντων των Αγορών.

Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για μία εκλογική εξέγερση των πιεζόμενων μικρομεσαίων στρωμάτων της Βρετανίας εναντίον των κάθε είδους παγκοσμιοποιημένων αρχουσών ελίτ. Πιθανότατα το Brexit να είχε υπερτερήσει και στη Σκωτία και στη Βόρειο Ιρλανδία, εάν δεν υπήρχαν εκεί οι εθνικές ιδιαιτερότητες και οι αποσχιστικές τάσεις, οι οποίες είχαν ωθήσει την πλειονότητα να ψηφίσει υπέρ της παραμονής.

Και για τους Σκωτσέζους και για τους Βορειοϊρλανδούς το Brexit είχε αντιμετωπισθεί ως ευκαιρία για να διεκδικήσουν την απόσχισή τους από τη Βρετανία. Το επιχείρημά τους ήταν ότι έχει καταγραφεί στις κάλπες η επιθυμία τους να παραμείνουν στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Είναι ενδεικτικό ότι η τοπική πρωθυπουργός της Σκωτίας είχε σπεύσει να επαναφέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας. Προς την ίδια κατεύθυνση είχε κινηθεί και το Σιν Φέιν, το κόμμα που αγωνίζεται για την απόσχιση της Βόρειας Ιρλανδίας από τη Βρετανία και την ένωσή της με την Ιρλανδία. Ακόμα και οι Ισπανοί είχαν αδράξει την ευκαιρία για να ζητήσουν συνδιοίκηση του Γιβραλτάρ.

Η ανελαστικότητα του ευρωιερατείου

Στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν, το ευρωιερατείο εμφανίσθηκε αρκούντως ανελαστικό με αποτέλεσμα η συμφωνία που έφερε η Μέι να προκαλέσει τη γνωστή ανταρσία στους Συντηρητικούς. Στην πραγματικότητα πρόκειται για αδιέξοδο, δεδομένου ότι το ευρωιερατείο δεν είναι διατεθειμένο να προβεί σε αξιόλογες υποχωρήσεις, ενώ αμετακίνητη εμφανίζεται και η πλειονότητα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Συντηρητικού Κόμματος.

Διαφημιστική καταχώρηση
Διαφημιστική καταχώρηση

Η κινδυνολογία στις παραμονές του δημοψηφίσματος ήταν πολιτικά κατανοητή. Το ίδιο και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Στις Βρυξέλλες γνωρίζουν άριστα ότι η Μέι έχει κολλήσει. Δεδομένου ότι ο χρόνος τρέχει και τα περιθώρια είναι μικρά μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το ευρωιερατείο θα αφήσει τα πράγματα να οδηγηθούν σε ασύντακτη έξοδο. Μία τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε μεγάλη αναταραχή στις Αγορές κι αυτό δεν συμφέρει ούτε το Λονδίνο, αλλά ούτε και την Ευρωζώνη.

Εκτός των Αγορών, το ευρωιερατείο οφείλει να συνυπολογίσει και το γεγονός ότι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα τρίζει επικίνδυνα από την εντυπωσιακή άνοδο της αντισυστημικής ψήφου και των κομμάτων που αμφισβητούν την κατεστημένη ορθοδοξία των Βρυξελλών. Κι όλα αυτά στις παραμονές των ευρωεκλογών. Αυτός από μόνος του είναι ένας λόγος να δοθεί χρονική παράταση.

Ο καταλύτης της κρίσης

Η βάση του Brexit ήταν προφανώς ο παραδοσιακός βρετανικός ευρωσκεπτικισμός. Εκεί θα συναντήσεις τα υπολείμματα του αυτοκρατορικού μεγαλείου και την απέχθεια για την υπαγωγή σε κανόνες της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. Όλα αυτά υπήρχαν από την ένταξη στην τότε ΕΟΚ το 1973. Γι’ αυτό τις προηγούμενες δεκαετίες η Βρετανία λειτούργησε κατά κανόνα σαν τροχοπέδη στην πορεία του ενοποιητικού εγχειρήματος. Αντιλαμβανόταν πάντα την ΕΕ σαν ζώνη ελεύθερων συναλλαγών και γι’ αυτό αρνήθηκε να εισέλθει στην Ευρωζώνη, στη ζώνη Σένγκεν κλπ. Ουσιαστικά ήταν με το ένα πόδι μέσα και με το άλλο έξω.

Ο παραδοσιακός ευρωσκεπτικισμός των Βρετανών, ωστόσο, δεν έφθασε ποτέ να προσλάβει διαστάσεις πλειοψηφικού κινήματος υπέρ της εξόδου. Χρειάσθηκε να μεσολαβήσουν εξελίξεις στο σύνολο σχεδόν της Ευρώπης για να φθάσουμε στο Brexit. Η οικονομική κρίση του 2008 είναι η καμπή για τη μετάλλαξη της ΕΕ. Έβγαλε στην επιφάνεια διεργασίες και αντιθέσεις που τα προηγούμενα χρόνια επικαλύπτονταν από το κλίμα ευημερίας.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.